Kalendarium

02 września

1635

region

Urodził się Hieronim Roth, starszy ławnik z Królewca, przywódca opozycji antyelektorskiej w Prusach Książęcych. W styczniu 1662 roku udał się potajemnie do Warszawy, by negocjować warunki złożenia hołdu przez stany pruskie. W październiku tego roku wojska pruskie elektora Fryderyka Wilhelma wkroczyły do Królewca uniemożliwiając złożenie hołdu królowi polskiemu Janowi Kazimierzowi przez stany pruskie, a Roth został ujęty i resztę życia spędził w lochu twierdzy Peitz w południowej Branderburgii koło miasta Cottbus.

1761

region

W Olsztynie zmarł Jan Krzysztof Geese, złotnik, właściciel pracowni złotniczej w tym mieście. Jego prace znajdują się w wielu kościołach diecezji warmińskiej. Między innymi w Gietrzwałdzie, gdzie w roku 1731 wykonał wysadzane drogimi kamieniami korony do obrazu Matki Boskiej z Dzieciątkiem, a trzy lata później srebrną sukienkę dla Dzieciątka.

1881

kraj

Urodził się Zenon Klemensiewicz, językoznawca, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, autor m.in. prac: „Dydaktyka nauki o języku ojczystym”, „Historia języka polskiego”. Zginął 2 kwietnia 1969 roku w katastrofie lotniczej pod Zawoją koło Krakowa .

1891

region

W Klusach koło Ełku urodził się Jan Sawitzki, działacz Związku Mazurskiego, redaktor „Cechu”.

1904

region

Olsztyn, Kłajpeda i Wystruć zawiązały spółkę, która miała utworzyć i prowadzić teatr dramatyczny Jego pierwszym dyrektorem został Joachim Werner, aktor z Hamburga. Teatr działał do 1912 roku, regularnie występując w tych miastach. Średnio wystawiał w każdym z nich 30 spektakli w sezonie – w Olsztynie najczęściej pod koniec roku.

1910

swiat

Zmarł Henri Julien Rousseau, francuski malarz, zwany Celnikiem, jeden z głównych przedstawicieli prymitywizmu. Był samoukiem, malował portrety, pejzaże, kwiaty (ur. 1844).

1911

region

Zmarł Jerzy Badura, ksiądz ewangelicki, działacz ruchu polskiego na Śląsku i Mazurach, założyciel „Nowin”, współpracownik „Gazety Ludowej” i „Mazura” (ur. 4.04.1845).

1911

kraj

Urodził się Czesław Janczarski, poeta (m.in. zbiory wierszy: „Akwarelą”, „Wykrój liścia”, „Wiersze z natury”). Twórca dwutygodnika dla dzieci „Miś” (1957) i jego redaktor naczelny do końca swojego życia. Stworzył postać Misia Uszatka, bohatera kilku książek oraz ponad stu telewizyjnych dobranocek. Pisał wiersze również do „Świerszczyka” i „Płomyczka” (zm. 19.05.1971).

1923

kraj

Urodził się Walerian Borowczyk, reżyser filmów animowanych i fabularnych, grafik po krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, pisarz. Od 1959 roku we Francji. Autor m. in. filmów: „Dzieje grzechu”, „Bestia”, „Margines”, „Za murami klasztoru”, „Opowieści niemoralne” (zm. 3.02.2006).

1925

region

W Ełku oddano do użytku nowy ratusz.

1933

kraj

Rozpisanie w Polsce pożyczki narodowej.

1933

swiat

Włochy i ZSRR podpisały pakt o nieagresji.

1939

region

Do obozu koncentracyjnego Stutthof (Sztutowo) przybył pierwszy transport więźniów – około dwieście osób z Gdańska.

1944

kraj

Ostatnie oddziały powstańcze opuściły warszawskie Stare Miasto. Rozpoczęły się wysiedlenia ludności do obozu przejściowego w Pruszkowie.

1945

kraj

W Polsce powstała konspiracyjna organizacja antykomunistyczna „Wolność i Niezawisłość”, kontynuująca działalność Armii Krajowej i Delegatury Sił Zbrojnych. Zrzeszenie działało do 1952 roku.

1945

swiat

Na pokładzie amerykańskiego okrętu „Missouri” przedstawiciele armii japońskiej i państw alianckich podpisali akt kapitulacji Japonii.

1946

region

UB w Ełku aresztowało wiceprezesa tamtejszego Powiatowego Zarządu PSL, Jana Tomaszewskiego.

1950

region

W odremontowanym budynku elbląskiego przedwojennego ewangelickiego domu parafialnego przy ul. Obrońców Pokoju premierą „Żabusi” Gabrieli Zapolskiej rozpoczął działalność miejscowy teatr. Rok wcześniej w 40-tysięcznym Elblągu powstała filia olsztyńskiego Teatru im. S. Jaracza.

1950

kraj

W wieku 48 lat zmarła w Bejrucie Hanka Ordonówna (właśc. Maria Anna Tyszkiewicz, z domu Pietruszyńska), aktorka, piosenkarka, gwiazda warszawskich kabaretów w latach 30., autorka zbioru wierszy „Piosenki, których nigdy nie zaśpiewam” oraz opowieści „Tułacze dzieci”.

1965

region

Zmarł Johannes Bobrowski, niemiecki poeta i prozaik pochodzenia polskiego, w latach 1925 – 1927 mieszkający w Kętrzynie. Większość twórczości poświęcił stosunkom polsko-niemieckim, problemowi winy Niemców wobec narodów Europy Wsch. (nie tylko w okresie II woj. świat.). Autor m.in. powieści „Młyn Lewina” i „Litewskie klawikordy”, zbiorów wierszy wykazujących wpływy tradycji ekspresjonistycznej (ur. 9.04.1917).

1972

region

Zmarł Franciszek Kościński, cieśla, działacz plebiscytowy, poeta ludowy.

1973

swiat

Zmarł angielski pisarz John Ronald Tolkien, autor powieści z gatunku fantasy, przetwarzających średniowieczne mity i legendy. Jego największym dziełem jest trylogia „Władca pierścieni” (ur. 3.01.1892).

1976

kraj

Zmarł Stanisław Grochowiak, poeta i dramaturg, powieściopisarz i publicysta, autor m. in. dramatu „Chłopcy”. W sezonie teatralnym 1966/1967 był kierownikiem literackim Teatru im. Jaracza w Olsztynie. Współpracował z ogólnopolskimi czasopismami: „Współczesność”, „Kultura”, „Poezja” i „Miesięcznik Literacki” (ur. 24.01.1934).

1978

region

W Olsztynie po kilku latach budowy oddano do użytku halę widowiskowo-sportową przy ówczesnej al. Zwycięstwa – kopię obiektu, jaki stał już w Opolu. Zaprojektowali ją architekci Wiesław Piątkowski i Henryk Gotz. Z czasem otrzymała nazwę „Urania” (w wyniku plebiscytu czytelników „Gazety Olsztyńskiej”).

1986

swiat

Na Morzu Czarnym zatonął radziecki statek pasażerski. Zginęło 79 osób, a 319 uznano za zaginione.

1994

region

W Reszlu rozpoczęły się pierwsze Polsko - Niemieckie Dni Sztuki, podczas których prezentowali swe prace artyści z obu państw.

1998

swiat

Samolot pasażerski typu MD-11 szwajcarskich linii lotniczych Swissair rozbił się u wybrzeży kanadyjskiej prowincji Nowa Szkocja. Zginęło 229 osób.

1999

region

Pierwsze posiedzenie senatu Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

2000

region

W Olsztynie powstało Biuro Porad Obywatelskich, udzielające informacji na temat podatków, pomocy społecznej, praw konsumenta itp. Biuro uruchomiono w Regionalnym Ośrodku Kultury.

2001

swiat

Zmarł Christiaan Barnard, południowoafrykański kardiochirurg, profesor nauk chirurgicznych, kierownik ośrodka badań i chirurgii serca na uniwersytecie w Kapsztadzie. Kierował zespołem lekarzy, tóry 3 grudnia 1967 roku przeprowadził pierwszą transplantację ludzkiego serca. Faktem mniej znanym było to, że leczył setki pacjentów bez zapłaty (ur. 8.11.1922).

Kalendarz wydarzeń

1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
Wybierz dzień i miesiąc, aby zobaczyć wydarzenia odpowiadające danemu dniu oraz miesiącowi w historii.

Słuchaj na żywo

Słuchaj Radia Olsztyn przez internet

Słuchaj Radia Olsztyn przez Internet

Strumień SHOUTCAST odtwarzany przez WinAmp

Liczba odwiedzin: 2791482   |   © Polskie Radio Olsztyn wykonanie: KS i WN