Kalendarium

04 lutego

1338

kraj

Królestwo Polskie i Zakon Kawalerów Mieczowych Domu Niemieckiego, potocznie zwany Krzyżakami, rozpoczęły w Warszawie proces sądowy o Pomorze i Kujawy. Polska chciała w ten sposób odzyskać ziemie bezprawnie zajęte przez Krzyżaków. 15 października 1339 roku sąd zebrany w katedrze św. Jana w Warszawie nakazał Krzyżakom zwrot ziemi i zapłatę odszkodowania.

1454

region

Wybuch powstania antykrzyżackiego w Prusach. Zorganizował je Związek Pruski, który wystąpił do króla Kazimierza Jagiellończyka o wcielenie państwa krzyżackiego do Polski.

1505

kraj

Urodził się Mikołaj Rej, pisarz zwany „ojcem literatury polskiej”, zwolennik reformacji, autor m.in. „Postylli”, dialogu satyrycznego „Krótka rozprawa między Panem, Wójtem i Plebanem”, traktatu dydaktycznego „Żywot człowieka poczciwego”, moralitetów i fraszek (zm. 04.10.1569).

1508

kraj

Zmarł Konrad Celtes, niemiecki humanista, poeta, organizator pierwszego w Europie Środkowej towarzystwa literackiego „Sodalitas Litteraria Vistulana”.

1712

kraj

W Wilnie zmarł Andrzej Krüger (Krygier), urodzony w Barczewie jezuita, teolog, prawnik i nauczyciel. Absolwent kolegium jezuickiego w Braniewie i Akademii Wileńskiej, nadworny teolog biskupa warmińskiego Jana Stanisława Zbąskiego. Od 1697 roku wykładowca prawa kanonicznego w Akademii Wileńskiej, a od 1703 także jej prokanclerz. Autor m.in. dzieła „Argo philosophica triennali navigationi exposita” (ur. 19.11.1646).

1746

kraj

Urodził się Tadeusz Kościuszko, generał, polski bohater narodowy, naczelnik narodowych sił zbrojnych w powstaniu1794 roku, uczestnik wojny o niepodległość USA (zm. 05.10.1817).

1811

kraj

Biblioteka Towarzystwa Przyjaciół Nauk bezpłatnie udostępniła swoje zbiory ludności.

1866

swiat

Urodził się Władysław Podkowiński, malarz, autor m.in. obrazu „Szał uniesień”, który wystawiony w Zachęcie wywołał skandal i powszechną sensację (zm. 05.01.1895).

1866

kraj

Urodził się Wacław Anczyc, historyk, drukarz, wydawca książek (zm. 27.09.1938).

1881

region

W Jedzbarku koło Olsztyna urodził się Józef Krakor, działacz warmiński, bibliofil, propagator szkolnictwa i czytelnictwa polskiego, bibliotekarz Wschodniopruskiego Oddziału Centralnej Biblioteki Polskiej w Niemczech, członek Związku Polaków w Niemczech, mąż zaufania IV Dzielnicy tego związku (zm. 6.04.1961).

1882

region

Zmarł Juliusz Ossowski, językoznawca, etnograf, pierwszy badacz piśmiennictwa mazurskiego, w 1877 sekretarz Kółka Towarzyskiego Polskiego w Królewcu.

1902

swiat

Urodził się Charles Augustus Lindbergh, amerykański lotnik, który w 1927 roku pierwszy przeleciał ocean Atlantycki.

1913

swiat

W Paryżu uruchomiono pierwsze budki telefoniczne z ogólnie dostępnymi aparatami.

1921

kraj

Dekretem Naczelnika Państwa został ustanowiony Order Odrodzenia Polski Polonia Restituta.

1938

region

Urodził się aktor Zygmunt Malanowicz. Pochodzący spod Wilna po wojnie znalazł się z rodziną w Olsztynie, skąd po maturze trafił na studia teatralne do Łodzi. Debiutował w głośnym filmie Romana Polańskiego „Nóż w wodzie”. Potem wystąpił m.in. w „Polowaniu na muchy” i „Krajobrazie po bitwie” Andrzeja Wajdy, w „Trądzie” Andrzeja Trzosa-Rastawieckiego, ostatnio zaś w „Tulipanach” Jacka Borcucha (z Janem Nowickim i Tadeuszem Plucińskim). Od 2000 roku aktor warszawskiego Teatru Dramatycznego.

1938

kraj

Zmarł Karol Hubert Rostworowski, dramaturg, poeta, publicysta, autor m.in. sztuk: „Kajus Cezar Kaligula”, „Judasz z Kariothu”.

1939

swiat

Zmarł Edward Sapir, amerykański językoznawca, badacz języków indiańskich i twórca podstaw ich klasyfikacji, prekursor szkoły etnolingwistycznej.

1942

region

Zmarł Leon Wojnowski, ziemianin, działacz społeczno-narodowy na Mazurach i Pomorzu.

1943

kraj

Urodziła się Wanda Rutkiewicz, alpinistka. Zginęła w Himalajach w maju 1992 roku.

1944

swiat

W Niemczech ogłoszono mobilizację dzieci w wieku szkolnym do „prac przydatnych w wysiłku wojennym”.

1945

region

Ponowiono rozkaz Himmlera: „Elbląg ma być utrzymany za wszelką cenę”. Łączność telefoniczna z Gdańskiem jeszcze nie została zerwana.

1945

swiat

W Jałcie rozpoczęła się konferencja szefów rządów USA, Związku Radzieckiego i Wielkiej Brytanii. Uzgodniono stanowisko wobec hitlerowskich Niemiec i ich kapitulacji oraz podzielono Europę na strefy wpływów aliantów zachodnich oraz Związku Radzieckiego. Trwała do 11 lutego.

1948

region

W wyniku wypadku drogowego sprzed pięciu dni zmarł w olsztyńskim szpitalu Jan Koss, przewodniczący Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie, pierwsza śmiertelna ofiara wśród wysokich urzędników państwowych.

1949

kraj

Utworzono Fundusz Wczasów Pracowniczych.

1972

swiat

Wielka Brytania i dziewięć innych krajów uznały niezależność wschodniego Pakistanu. Nowe państwo przyjęło nazwę Bangladesz.

1976

swiat

W Filadelfii otwarto Muzeum Tadeusza Kościuszki.

1976

swiat

W Gwatemali i Hondurasie trzęsienie ziemi pochłonęło ponad 22 tysiące ofiar.

1985

region

W Olsztynie zmarł Paweł Sowa, pedagog, publicysta, działacz społeczno-oświatowy na Warmii, autor m.in. książek „Agent Rabe”, „Tropem spadkobierców Hakaty”.

1992

swiat

Zmarł Jean Hamburger, francuski nefrolog, który 12 lutego 1962 roku przeprowadził pierwszą udaną operację przeszczepu nerki.

1994

swiat

Polska, Czechy, Słowacja i Węgry podpisały deklarację o zasadach tworzenia strefy wolnego handlu CEFTA.

1996

region

Zmarła Zofia Ziembińska, znana olsztyńska aktorka-lalkarka.

1997

region

Województwo olsztyńskie odwiedził gubernator obwodu kaliningradzkiego Leonid Gorbienko. Efektem jego wizyty było przedłużenie na kolejne pięć lat umowy o współpracy między Olsztynem i Kaliningradem.

2003

swiat

Przestała istnieć Federalna Republika Jugosławii, parlament proklamował powstanie państwa o nazwie Serbia i Czarnogóra.

2006

swiat

W Atlancie (USA) w wieku 78 lat zmarła Coretta Scott King, wdowa po legendarnym murzyńskim przywódcy i laureacie pokojowej Nagrody Nobla, Martinie Luterze Kingu. Po jego śmierci w zamachu (1968) zdecydowała się kontynuować pracę męża – walkę pokojowymi metodami o prawa obywatelskie dla Murzynów. Zajęła się także prawami kobiet i pomocą dla ubogich. Doprowadziła do uznania Dnia Martina Lutera Kinga za święto państwowe USA. Zbudowała w Atlancie Centrum Kinga.

Kalendarz wydarzeń

1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
Wybierz dzień i miesiąc, aby zobaczyć wydarzenia odpowiadające danemu dniu oraz miesiącowi w historii.

Słuchaj na żywo

Słuchaj Radia Olsztyn przez internet

Słuchaj Radia Olsztyn przez Internet

Strumień SHOUTCAST odtwarzany przez WinAmp

Liczba odwiedzin: 12336635   |   © Polskie Radio Olsztyn wykonanie: KS i WN